یکشنبۀ بارانی – قسمت چهارم: در مرکز توجه

رابر پیگه – فراکاس (Robert Piguet – Fracas)

سال تولید: ۱۹۴۸

کشور: فرانسه

گروه بویایی: گـُلی (Floral)

عطار: ژغمین سـِلی (Germine Cellier)

نُتهای برتر: گل مریم، یاس، گاردنیا، بهارنارنج، هلو، گل سنبل، نرگل، رز، چوب سندل، چوب سدروس، مشک، کهربا

فصول استفاده: فصول سرد و هوای خنک


به جرات میشه گفت هیچ نُت طبیعی توی دنیای عطر به اندازۀ  گل مریم مخالف سُرا و شهوانی نیست. گلی سفید صورتی که بویی سبز، تازه و تُرد شبیه بوی گلفروشی، و در عین حال گرم، خامه ای، مخملی، عمیق و بی نظیر داره. وقتی توی دنیای عطر از گل مریم صحبت میشه پیش از بوی این گل قدرت انگیزش جنسی این گل به ذهن میاد که بی ربط هم نیست. این گل به صورت طبیعی وجوه بسیار قدرتمندی داره که کمتر ماده ای توی طبیعت باهاش همتا میشه. روژا داو این گل رو خیلی هرزه میدونه و اون رو بدکارۀ دنیای عطرسازی معرفی میکنه.

گل مریم یکی از گونه های گلهای سفید حساب میاد مثل گاردنیا، یاس و بهارنارنج که همون وجوه بویایی ایندولیک و کافورمانند رو توی شروعش به نمایش میذاره و در ادامه بوی قارچ مانند شیرین و نهاینا وقتی پژمرده میشه بوی گوشت مانند و چرب داره که البته این روایح به شدت قدرتمند هستن به طوری که یک دسته گل مریم تازه چیده شده میتونه یک اتاق رو برای روزهای پیاپی معطر نگه داره. شاید به همین دلیل هست که این گل از وقتی تو قرن ۱۷ میلادی به گراس فرانسه رسید سریعا بین عطرسازها محبوبیت پیدا کرد. البته استخراج اسانس طبیعی این گل به شدت سخت و نیازمند زحمت زیادی بوده و هست به همین دلیله که اسانس طبیعی گل مریم جزو گرونقیمت ترین مواد خام عطرسازی محسوب میشه.

توی قرن ۲۱ زندگی میکنیم و میتونیم به جرات بگیم سالانه حداقل سه چهار عطر با محوریت گل مریم به مدد نُتهای سنتتیک و جایگزین بیرون میان، اما این گل چند دهۀ پیش مقوله ای نبود که بشه راحت از پسش بر بیان به همین دلیل وقتی تاریخ عطر رو ورق میزنین و به عقب میرین میبینین که رد پای گل مریم یه جایی قبل از سال ۱۹۴۸ ناگهان گم میشه و دیگه هیچ عطری رو با ارجحیت گل مریم پیدا نمیکنین. بن بست به یک عطر ختم میشه که قدیمیترین و یکی از معروفترین ها هست: فراکاسِ معروف رابر پیگه.


یک نمونۀ تولید محدود از شیشه فراکاس تزیین شده با سنگهای سواروفسکی به قیمت ۷۰۰ پوند

فراکاس رو میشه مادر همۀ عطرهای گل مریمی دونست. مانیفست گل مریم و ترکیبی ولخرجانه از این گل که حتی تو دوران خودشه هم یه غول فلورال حساب میومد. در عین حال یکی از نابترین عطری کلاسیک که همچنان زنده و پر انرژی هست و برعکس هم دوره های خودش حال و هوای قدیمی رو القا نمیکنه؛ یا میشه گفت به اون شدت القا نمیکنه. یه روزگاری مدل موی کوتاه زنانه یا ساختارشکنی تلقی میشد یا نشانۀ فقر بود. امروز یه مدل نسبتا کلاسیک و جاافتاده و شیک قلمداد میشه. مسالۀ زمان توی هنر مهمه. همونطور که توی این پست اشاره کردم یه مقوله یه زمانی هنر والاست اما برای چند نسل بعدش مقوله ای پیش پا افتاده میشه. اما این بینابین هستن مقولاتی که در طول زمان حل نمیشن و جاودانه میمونن با این که به عنوان هنجار و استاندارد مقبول عموم قرار میگیرن. مثل شعر حافظ که همچنان یک هنر والا محسوب میشه.

فراکاس همچین عطریه. عطری که تو زمان خودش نمونۀ یک هنر هم کلاسیک هم ساختارشکن بود و امروزه هنوز جذاب، تازه، متفاوت و اصیل هست. مثل وقتی که لابلای تودۀ اتومبیلهای بی هویت با رنگهای بی روح خاکستری یهو چشمت بخوره به یه لینکولن کانتیننتال مدل ۱۹۷۱ (Lincoln Continental Mark III 1971). همچین شاهکاری توی دنیای اتومبیل سریعا توی مرکزیت توجه همه قرار میگیره. نظم خستۀ ترافیک رو بهم میزنه، چشمها همه روی اون میخ میشن، خورشید روی سطح نیکلِ سپرش مثل تیغۀ شمشیر میدرخشه، صدای موتورش مثل خرناس غولی رام شده دوست داشتنی هست…

فراکاس رابر پیگه عطری هست برای به هم زدن نظم روتین محیطهای شلوغ مثل یه مهمونی. طراحی شده برای آشوب بپا کردن و کافه رو به هم ریختن. رقصی بی هنجار و آزادانه اما موزون هست وقتی هیچکس نیست که نگات کنه. و مسلما برای این دختر لوس فلورال نشر بویی بالاتر از گیتار شیهه کش و قدرتمند Slash در نظر گرفتن و همچنین موندگاری بسیار بالا. یعنی یه ترکیب بی نقص. راستی هنوز از خود عطر حرف نزدیم.


فراکاس شروعی سبز، صابونی، گـَس، شیرین و آدامس مانند، لوس و گلی داره که وجوه خامه ای و چربش سریعا به رایحۀ شیطون و سبزش غالب میشه و فضای زنونه ش بالا میاد. رایحۀ گل مریم توی این عطر به شدت تازه و شفاف و جون دار هست. حسی شبیه صبح یه روز عالی آفتابی بهاری داره وقتی قراره تا آخر شب همه چی خیلی خوب پیش بره و شما این رو از اول صبح حس میکنین. شاد، بسیار شاد و ساده و تک بُعدی با رایحه ای که تقریبا به هر تیپی میخوره و همین خصوصیت اون رو به یکی از موفقترین عطرهای امضای زنونۀ تاریخ تبدیل کرده. بستر فراکاس در کمال ناباوری همون حس شروع رو بدون فضای سبز و تازه به نمایش میذاره. میشه گفت مهارتی استادانه نیازه تا بتونیم رایحۀ گل مریم رو از الف تا یِ یک عطر بدون تغییر حفظ کنیم.

فارکاس یکی از بهترین نمونه ها برای مثال زدن هماهنگی ایدۀ ساخت و محصول نهایی هست. عطری که در سال ۱۹۴۸ با کانسپت “رایحه ای مدرن، جاافتاده، شدیدا زنانه و شهوانی” ساخته شد و بدون شک حتی یک سانتیمتر از این ایده عقب نیفتاد. این عطر در یک تاریخ نامعلوم تولیدش قطع شد اما از سال ۱۹۹۸ دوباره تولید میشه و تو حجم و اندازه های مختلفی بیرون میاد. ۷٫۵ میل و ۳۰ میل پغفم (پارفوم خالص)، ۵۰ و ۱۰۰ میل او دو پغفم (Eau de Parfum)، و ۲ میل عطر جامد. این شاهکار بی نظیر گل مریم عطر محبوب و مورد علاقۀ خیلی از ستاره های سینما و موسیقی و مُد بوده و هست؛ از جمله مدونا (Madonna) و طراح مد آمریکایی کارولینا اِررا (Carolina Herrera).

★★★★★

نویسنده مطلب: کیوان

Carpe Odor

9 دیدگاه در “یکشنبۀ بارانی – قسمت چهارم: در مرکز توجه

  • Zehnaahang

    (آذر ۲۸, ۱۳۹۶ - ۲:۴۴ ق.ظ)

    کاش دم دست بود.. ⁦☹️⁩ این حجم از تحسین یکپارچه رو ازت ندیده بودم

  • تایماز

    (آذر ۲۱, ۱۳۹۶ - ۷:۳۳ ق.ظ)

    یه خوره دیگه که انداختی تو جونم و از دیشب دنبالش میگردم و امروز صبح به یه سایتی رسیدم که قیمت ناقابل ۷۲۰ هزاری براش زده و احساس میکنم بجای اینکه ده درصد تخفیف روش بده داره ده درصد هم روش میکشه. و در آخر میخوام یه شعر تقدیم بروبچ سموری کنم که در این جستجو های فراکاسی بهش برخوردم:
    زن گرفتم شدم ای دوست به دام زن اسیر

    من گرفتم تو نگیر

     

    چه اسیری که ز دنیا شده ام یکسره سیر
    من گرفتم تو نگیر

     

    بود یک وقت مرا با رفقا گردش و سیر
    یاد آن روز بخیر

     

    زن مرا کرده میان قفس خانه اسیر
    من گرفتم تو نگیر

     

    یاد آن روز که آزاد ز غمها بودم
    تک و تنها بودم

     

    زن و فرزند ببستند مرا با زنجیر
    من گرفتم تو نگیر

     

    بودم آن روز من از طایفه دُرد کشان
    بودم از جمع خوشان

     

    خوشی از دست برون رفت و شدم لات و فقیر
    من گرفتم تو نگیر

     

    ای مجرد که بود خوابگهت بستر گرم
    بستر راحت و نرم

     

    زن مگیر ؛ ار نه شود خوابگهت لای حصیر
    من گرفتم تو نگیر

     

    بنده زن دارم و محکوم به حبس ابدم
    مستحق لگدم

     

    چون در این مسئله بود از خود مخلص تقصیر
    من گرفتم تو نگیر

     

    من از آن روز که شوهر شده ام خر شده ام
    خر همسر شده ام

     

    می دهد یونجه به من جای پنیر
    من گرفتم تو نگیر

  • حامد حسینی

    (آذر ۲۰, ۱۳۹۶ - ۸:۴۳ ق.ظ)

    عالی بود کیوان عزیز مثل همیشه. یه کاری چند سال پیش بیرون اومد از روبر پیگه به نام پتی فراکاس. این ربطی به نسخه اصلی نداره؟ و اینکه مریم رو فقط تو نت میانی میشه قرار داد؟

  • حسین رجبی

    (آذر ۱۹, ۱۳۹۶ - ۹:۲۱ ب.ظ)

    هرکاریش کنی بنظرم عطرای مریمی حسابی زنونه است. چقدر دوست دارم بو مریم بدم ولی فقط تو خونه بیرون راهی نداره! فقط سدر سرژ رو میشه با بوی خفیف مریم توصیف کرد که بتونه مشترک باشه.

  • مجتبی

    (آذر ۱۹, ۱۳۹۶ - ۳:۰۹ ب.ظ)

    بوی گل مریم توی بعضی عطرا خیلی قویه و اذیتم میکنه ولی توی بعضی عطرها زهرش رو گرفتند و مورد قبول تر شده. با این تعاریف و توصیفات تو خیلی دوس دارم ببینم فراکاس چجوریه

  • K1

    (آذر ۱۹, ۱۳۹۶ - ۱:۵۸ ب.ظ)

    واقعا عبارت جالبیه از روجا داو هرزه واقعا هرزه ست این گل مریم
    این که مال از ما بهترونه تا حالا بهترین مریمی که میشناسم کارنال فلاوره قطعا خیلی تفاوت دارن ایر زنونه خالص ولی کارنال یونی به شخصه خیلی به جز موارد خاص به زنونه مردونه بودن عطر خیلی اعتقاد ندارم ولی نمیدونم چرا بوی مریم برام مشخصه یک خانم موقره
    ضمنا دمت گرم با تعبیر slash

  • فرزاد مسعود

    (آذر ۱۹, ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۷ ق.ظ)

    چقدر جالب.عطر جامد؟ من تا حالا نشنیده بودم

  • m.ali.b

    (آذر ۱۸, ۱۳۹۶ - ۱۱:۳۳ ب.ظ)

    متاسفانه نه تنها این عطر بلکه هیچکدوم از کارای این برندو تست نکردم.
    گل مریم از معدود نت هاییه که حتی توی خط بوی عطرهایی که از افراد به بینیم میرسه تلخی شیرینی سبز و نسبتا تند و شاخصش برام قابل تشخیصه و در صورت برجستگی این گل تو عطر از چیپ ترین نوعش تو مثلا بلو لیدیی رصاصی تا با کیفیت ترینش توی مثلا کارنال فلاور رو سریعا تشخیص میدم.
    مریم هم واقعا سرکش و شدیدا خودنماست و اگه بخاد تو عطری به عنوان نت برجسته حاضر باشه غوغا میکنه و نت شلوغ و پرهیاهویی هست تو عطر.
    مریمی های کلاسیکی که تست کردم مثل جاردنس د بگاتل گرلن یا آماریج جیونچی واقعا برام دلنشین و نوستالژیک بودن حالا باید دید این شاهکار کلاسیک چجور مریمی رو به نمایش گذاشته و با چه سبکی تو دوره ی خودش هنجار شکنی کرده…

  • hassan

    (آذر ۱۸, ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۸ ب.ظ)

    👌❤

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جای خالی را با عدد مناسب پر کنید. زمان مورد نظر برای پاسخ گویی به اتمام رسید، لطفا کپچا جدید امتحان کنید.