عطرهای وینتِج و دیسکانتینیو شده

دستاورد کلی روند جهانی بازار تو این روزا افت کیفیت تو برندهای متداول (Mainstream یا دیزاینر)، به بن بست رسیدنِ خلاقیت تو برندهای نیش، و ساختارشکنیِ نه چندان همه پسندِ برندهای آرتیزان رو برای ما به ارمغان آورده. تا پیش از اینکه سر و کلۀ عطرهای سلبریتی (Celebrity ستاره های سینما و موسیقی) و فلنکر¹ سازی تو سالهای ۸۰ میلادی پیدا بشه، تراکم بالای بازار رو عطرهایی تشکیل میدادن که امروز بهشون برندهای دیزاینر یا متداول میگیم و مخاطب حرفه ای عطر امروز با اکراه بهش نگاه میکنه. عطرهای این دسته که کیفیت بالایی داشتن با دقت ساخته میشدن و بازاریابیشون با در نظر گرفتن پرستیژ برند با وسواس خاص و تولید ناانبوه برنامه ریزی میشد. به همین دلیل هست که عطری مثل فارنهایت که از تولیدش تقریبا سی سال میگذره هنوز جزو سردمداران و مشهورترین عطرهای مردونه حساب میشه.

پس از ظهور عطرهای سلبریتی که با کیفیت متوسط، تولید انبوه و قیمت نازلتر از عطرهای برندهای مُد ارائه میشدن، رویکرد کلی بازار به سمت رقابت سر پول رفت و به همین دلیل باید از کیفیت میزدن و تو زمان کمتر تولید بیشتری ارائه میدادن. گرچه پیش از این اتفاق سر و کلۀ چند تا از برندهای نیشِ حرفه ای و پیشکسوت مثل L’Artisan Parfumeur (تاسیس ۱۹۷۶) پیدا شده بود، این نهضت که اون موقع اصلا مفهومی نداشت نتونست به عنوان گزینۀ با کیفیت جا باز کنه.

قسمتی از این عطرهای اسطوره ای برندهای متداول که از اون تاریخ تا امروز همچنان تولید میشن هم به وسیلۀ IFRA – که خودش توسط لابراتوارهای رده بالای عطر حمایت و هدایت میشه – محکوم به قطع نسل یا تغییر فرمول شدن. همۀ این موارد دست تو دست هم باعث شدن فردی که تو جوانی عطری مثل فارنهایت میزد امروز تو هیچ عطری به اون حس و حال دست پیدا نکنه. یه جورایی مزه و مفهوم همه چیز فست فودی شده و از رنگ و لعاب افتاد. در پی این گمکرده مخاطب پناه میبره به نوستالژی… این میشه که عطرهای باقی مونده از اون روزها دوباره ارزش پیدا میکنن.


اما ماجرا به همین قشنگی هم نیست و این موضوعِ عطرهای وینتج یا دیسکانتنیو شده² به تب و مُد تبدیل شده تا جایی که به طرزی خیلی فـُکاهی عطرهایی که در زمان تولید خودشون هواخواه چندانی نداشتن، بعد از دی سی شدن (مخفف دیسکانتیو) تبدیل شدن به الماس کوه نور و قیمتهاشون تا ده برابر هم بالا رفته! این ژستِ عجیب غریب رو از کجا پیدا کردیم که عطری که برامون تو درجۀ چندم اهمیت بوده بعد از انقطاع به ردۀ اول اهمیت صعود میکنه؟ طبق یه حساب کتاب سر انگشتی و کمی پرسش و پاسخ از دوستانی که دنبال این دسته از عطرها هستن به نتایج جالبی رسیدم که طبق این اطلاعاتِ میدانی به سه گرایش عمده تو این مقوله منتج شد:

۱- ما به عطرهای دی سی شده به همون دیدی نگاه میکنیم که به کالاهای ضروری موقع جنگ داشتیم. یعنی بگیریم که فردا گیر نمیاد و غنیمته!

۲- به عنوان سرمایه بهشون نگاه میکنیم درست مثل اتومبیل. توی جامعه ما اتومبیل پیش از اینکه وسیلۀ حمل و نقل باشه یه جور سرمایه گذاری به حساب میاد که به کم سود بودنش تن میدیم اما تو شرایط اضطراری مثل النگوی طلای بدون فاکتور میفروشیمش. یه دسته از این افراد خودشون فروشنده هستن و با احتکار این عطرها سود بالایی بدست میارن.

۳- پرستیژ. در دسترس نبودن این عطرها، نایاب بودنشون، کیفیت مرجع و مثال زدنیشون، اونها رو به گزینه هایی ارزشمند در حد عطرهای بسپوک³ تبدیل میکنه و بهشون ارزش گنج وار میده.

قضیه عطرهای دی سی شده به طور عموم در ایران توی این سه گرایش جا میگیره. یعنی دسته ای شیدا و دسته ای سودجو!

حالا نکته اینجاست که آیا واقعا عطری که دی سی شده ارزش این همه دردسر و سرمایه رو داره؟ عطری مثل Jazz و Live Jazz از برند ایو سه لورن یا عطرهای Rush2 و Envy For Men از برند گوچی و عطرهایی مثل Benetton Cold یا CK Man عطرایی نبودند که تو زمان خودشون خیلی اسم و رسم داشته باشند. اما امروز طرفدارایی دنبالشون هستن که حاضرند قیمت بالایی براشون بدند. این در شرایطی هست که بازار عطرهای دی سی شده تجارت تاریکی هست و از این نظر که برندهای سازنده دیگه مسئولیتی در قبالشون تقبل نمیکنند، این محصولات با قیمتهای قرارداری و بازار سیاه فروش میرند و مشتری رسما روی پوست تخم مرغ قدم برمیداره. تازه اگه اصل باشن یا اگه طی این سالها سالم مونده باشن و درست نگهداری شده باشن.


ماجرایی جدید هم به جریان افتاده که جا داره عمیقا بهش فکر کنیم. در حالی که خیلی از عطرهای دی سی شده برای همیشه از بین رفتند یا به ندرت یکی دو تا توی سایتهایی چون eBay و Amazon پیدا میشند، خیلی از اونها سر از بازار عطر خاورمیانه و مخصوصا ایران در میارند اما نه تک و توک بلکه فله ای و دسته ای! شایعات و حدسیات هم مثل همیشه پشت همۀ این ماجراها شکل می گیره. به عنوان مثال “این عطر رو برندش صرفا برای خاورمیانه به طور محدود تولید کرده”. روایت دربارۀ این عطرها زیاده اما هیــــــــــــچ منبع موثقی نمیتونه صحت و سلامت این عطرها رو تایید کنه.

لذا اگر کلکسیونر نیستیم یا قرار نیست با احتکار این عطرا سود کنیم به جای اینکه کلی وقت و هزینه صرف یه چیزی بکنیم که ارزشش رو از جَوی که براش درست کردند به دست میاره، بهتره قدر عطرای خوبی که الان هست رو بدونیم و از اونا لذت ببریم.


  1. فلنکر به نسخه های زیرمجموعۀ یک عطر مادر گفته میشه. مثلا عطر Allure Pour Homme از شنل عطر مادر و Allure Sport یک فلنکر هست.
  2. واژه وینتج (Vintage) از صنعت شراب سازی وارد گویش عمومی شده و به معنی بهترین محصول سال هست. توی دنیای عطر به عطرهای کیفیت بالا و قدیمی گفته میشه که توی تاریخ تولید اون عطر بهترین کیفیتش رو داشته. این واژه به نوعی به معنی “نسخۀ قدیمی از یک عطر” هم جا افتاده. واژۀ دیسکانتینیو شده (Discontinued) این اواخر جزو متداولترین مباحث بین عطربازها و فرومهای بحث عطر هست. معنی لغوی این واژه به عطرهایی اشاره میکنه که تولیدشون قطع شده.

  3. بسپوک (Bespoke) به عطرهایی گفته میشه که عطرساز به طور سفارشی برای یک مشتری میسازه و معمولا قیمت بسیار بالایی دارن.

نویسنده مطلب: کیوان

Carpe Odor

23 دیدگاه در “عطرهای وینتِج و دیسکانتینیو شده

  • Azier

    (بهمن ۲۴, ۱۳۹۶ - ۷:۲۸ ب.ظ)

    یک بخش دیگه هم مربوط میشه به علاقه شخصى طرف و خاطرات خوشى که با اون رایحه براش ثبت شده. اون رایحه مثل یک فلش ممورى مجموعه اى از خاطرات رو درون خودش ذخیره کرده و شخص براى یادآورى اون لحظه هاى مبهم حاضر میشه هزینه بالایى بابت خرید یک عطر دیسکانتنیو بپردازه.

    • محسن مدنی

      (اردیبهشت ۱۰, ۱۳۹۷ - ۱۱:۵۷ ق.ظ)

      بسیار با نظرتون موافقم. رایحه ها هم همانند موسیقی، برامون یادآور خاطرات و لحظه هایی هستند.
      سپاسگزارم آقا کیوان که در قالب پاورقی، مارو با اصطلاحات آشنا می کنید. بسیار ارزشمند و آگاهی دهنده است.

  • احمد

    (بهمن ۱۵, ۱۳۹۶ - ۸:۲۸ ق.ظ)

    سلام..اقا کیوان لزوما عطرهای دیسکانتینیو شده یا وینتیج با نسخه های مربوط تفاوت ظاهری دارند؟…تو خیلی کارا دیدم…ققط میخام بدونم همیشه همینطوره؟توی ۱۰۰ درصد کارا یا نه؟ اگر نه..چرا اینکارو نمیکنن..حداقل اگه نمیخان شیشه تغییر بدن یا تغییراتی توش ایجاد کنن یه نشانی در نظر بگیرن قرار بدن..که به محض دیدن اون ما بدونیم این عطر دیسکانتینیو یا ریفورموله یا هر چی شده..

    • کیوان

      (بهمن ۱۵, ۱۳۹۶ - ۹:۲۶ ق.ظ)

      قرار نیست کسی بدونه چه تغییراتی توی عطر داده میشه. برای چی باید دم به تله بدن؟

  • حامد حسینی

    (بهمن ۱۰, ۱۳۹۶ - ۹:۰۶ ب.ظ)

    ممنون کیوان عزیز. نوشتن این مقا له به نظر بنده در این مقطع خیلی ضروری بود. عالی و جامع موضوع را باز کردی کیوان عزیز. دست مریزاد

  • Hamed

    (بهمن ۹, ۱۳۹۶ - ۹:۲۵ ب.ظ)

    من که شخصاً ترجیح میدم یه عطری که مورد علاقمه دیسکانتینیو بشه جوری که تو هیچ عوالمی هم اثری ازش پیدا نشه تا اینکه به طرز فجیعی بهش آب ببندن کیفیتشو بیارن پایین حالا به اسم ریفرموله یا هر اسم لعنتی دیگه ای زنده نگهش دارن تا هنوز بخواد تو بازار عطر عرض اندام کنه
    حالگیری جدیدمم مربوط میشه به آرمانی کد که بعد از ۷ -۸ سال دوباره هوس کردم بخرمش و وقتی تستش کردم فکر کردم آرمانی شوخیش گرفته این چه کوفتیه داره جای کد فروش میره؟ کجا رفته اون بوی چرمی تنباکویی گرم و تاریک و شیک مردونش ؟ فقط یه تفاله مرکباتی ازش مونده !
    پیش خودم گفتم کاش اینم DC میشد

    • کیوان

      (بهمن ۹, ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۰ ب.ظ)

      هاهاهاهاهاها تفاله مرکباتی عالی بود!

  • Zehnaahang

    (بهمن ۹, ۱۳۹۶ - ۳:۴۰ ق.ظ)

    خب الان یکی مث من که بخاطر علاقه ی شدیدش به فلان عطر مثلا گوچی پور اوم یا اسکادا کژوال فرایدی ، دنبالشون میگرده و میخواد داشته باشتشون که تو هیچکدوم ازین سه دسته نمیشه قرارش داد ?

  • Ati

    (بهمن ۷, ۱۳۹۶ - ۲:۱۴ ق.ظ)

    خیلی عالی بود مطلبتون????????
    متاسفانه یکی ازین عطرا همون belle d’opium دوست داشتنیه منه?
    عطری که فروشنده با تعجب نگام میکرد که عجیبه اینو انتخاب کردین چون عطر پر طرفداری نیست بین خانوما و قیمت مناسبی داشت حالا خود عطر که هیچی تستر استفاده شدش رو با قیمتی دو برابر شایدم بیشتر از خود عطر میفروشن
    حالا سوال اینجاست که چرا شرکتا این عطرارو دی سی میکنن؟؟؟؟
    خوب چون طرفدار نداشتن؟ به هر حال بعضیا که طرفدار اون عطرا بودن!! تولید کنن اما کم?
    که اینطور سودجویی نشه و بازار سیاه ایجاد نشه

    • کیوان

      (بهمن ۷, ۱۳۹۶ - ۶:۰۹ ب.ظ)

      سیاستهای بازار و مارکتینگ این شرکتها با تولید محدود همراستا نمیشه. برای اونا چیزی که توی تیراژ یک میلیون دو میلیون تولید بشه ضرره. فقط رقمهای بالای صد میلیون هست که براشون سود میاره

  • Ali

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۴:۳۰ ب.ظ)

    واقعا خوشحالم که چنین گروه فعال و خوبی مثل شما رو داریم. تا زمانی فکر میکردم تنها عطر باز در ایران خودم هستم ولی با وجود سایت عطرافشان و گروه سمور متوجه شدم جمع ما ها چندان کوچک هم نیست.در مورد دیسکانتینیو شده ها دلم واسه سه مورد یکم تنگ شده. Gucci pour homme- escada pour home. . midnight in paris

  • آرش

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۴:۰۴ ب.ظ)

    کیوان جان ازت یک سوال داشتم. قیمت عطرهای وارداتیی مثل کرید و زرجوف از امارات خیلی ارزون تر قیمتی هست که نمایندگی ها از کشورهای مبداء میارن. مثلا رویال میفر رو با قیمت حدود هشتصد هزار تومن از بازار تهیه کردم که بعد باز کردن یک سری چیزای عربی توش بود و پخش-ماندگاری-کیفیت رایحه هم با کارهای شرکتی یکسان هست. این عطرا توی امارات پر میشن یا بصورت سفارشی برای امارات ارسال میشن؟ فروشنده میگفت کاری مثل رویال عود توقف تولید شده ولی توی امارات خط تولید داره.

    • Ati

      (بهمن ۷, ۱۳۹۶ - ۲:۲۴ ق.ظ)

      یکی از مهمترین تفاوتهای اینجا با عطر افشان ادب و احترامی هست که بین کاربرا وجود داره…عطر افشان میدون جنگه…اگه یکی یه نظر مخالف یا اشتباه بده بدترین توهین ها رو بهش میکنن!!!

      • کیوان

        (بهمن ۷, ۱۳۹۶ - ۶:۰۸ ب.ظ)

        راستش نخواستم چیزی بگم اما اون سایت مثل محله خاک سفیده! بری توش آلوده میشی. جوش هم خیلی جانبدارانه و فروشگاه-محور هست و حرف منطقی رو تحمل نمیکنن

        • Ati

          (بهمن ۷, ۱۳۹۶ - ۹:۳۹ ب.ظ)

          به قول یکی از کاربرای اونجا…اونجا پدر خوانده داره :)))
          امیدوارم اینجا انقدر پیشرفت کنه که بتونیم طولانی مدت استفاده کنیم از نقد و بررسی عطرا
          و مرسی از نظارت خوبتون روی نظرات کاربرا که مثل اونجا جو بدی ایجاد نشده

          • کیوان

            (بهمن ۸, ۱۳۹۶ - ۱۲:۳۱ ق.ظ)

            مرسی از شما :»

  • سعید

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۳:۱۰ ب.ظ)

    یه جورایی مزه و مفهوم همه چیز فست فودی شده و از رنگ و لعاب افتاد
    این جمله خیلی قشنگ بود…
    یکی دیگه از دلایل این میتونه باشه که شما این عطر رو زمان قدیم میزدید و واقعاً دوستش داشتید و میری دوباره تهیش کنی میبینی اتفاقی دیسکانتینیو شده و قیمتشم چسبیده به سقف!هی توی ذهنت این عطر بزرگ و بزرگتر میشه و مجبور میشی اون قیمتو پرداخت کنی و بعدا هم پشیمون میشی!البته واقعاً توی این دوره و زمونه کیفیت عطرهای قدیمی حتی دیزانری،دست نیافتنی شده.
    یک موضوع دیگه اینه که همون عطرهای دیسکانتینیو شده رو شما خیلی از اوقات میبینی عین رایحشو یک برند نیش معروف با قیمت خدا تومن! داره میفروشه!که احتمالا از قیمت عطر اصلی و وینتیج کپی شده ازش،خیلی بیشتره!نمونش عطر گوچی راش زنونه که شبیهش رو توی کلایو کریستین X زنونه میشه دید یا خیلی از کارهای دیگه که خودتون بهتر از من درجریان هستید

  • K1

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۲:۰۰ ب.ظ)

    ?????
    گرایش اول جنگ و غنیمت رو خوب گرفتید
    ولی باید اعتراف کنم یه چیزی مثل Lui Rochas خود غنیمت جنگیه واقعا اگه پیدا کنم هر طور شده باید به دستش بیارم

  • ALi

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۱۲:۴۱ ب.ظ)

    نتیجه اینکه تو عرصه عطر هم بهتره مثل هر زمینه دیگه ای به روز باشیم !
    تمام حرفایی رو که تو این متن زدین قبول دارم . دو تا تجربه هم دارم البته نه درباره دی سی شده ها ؛ درباره دو تا عطر که یکیشون برای مدتی نسبتاً طولانی نایاب شده بود و دیگری رو از ترس اینکه نایاب شه خریدم چون شایعه شده بود ریفرموله شده و در هر دو مورد اشتباه کردم .
    با احترام

  • Masoud

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۷ ب.ظ)

    سلام کیوان جان کاملا درسته .به سر من خیلی اومده.مثل عطر: اوپیوم.هرمس .الورهوم اسپورت.دیور هوم اینتنس .فارنهایت.بنتلی اینتنس.و…..
    حالا موندیم چه بکنیم.بریم سراغ عطرای نیش که اون هم بالای ۱ تومن خرج داره.خداییش انصافه.برند ایوسن لورنت.دیور .و مخصوصا ل آرتیزان داغون شدن.

  • Masoud

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۰ ب.ظ)

    سلام
    یکی جواب بده .یکی کمک کنه.داغونم.ادکلن اصل هرمس تویلت ۱۰۰ میل گرفتم .کیفیتش از ادملن ریو کالکشن کپی هرمس کمتره.وای.وای.البته این نیست چند تا دیگه هم هستن

    • آرش

      (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۳:۵۵ ب.ظ)

      فکر کنم تنها راه خرید ورژن جدید عطر هست (منظورم خرید توی سال اول یا نهایتا سال دوم تولید چون هنوز تو بازار از سال اول باقی مونده). من امسال تق هرمس فلکن edp رو خریدم که پخش بوی قویتر از ورژن اصلی و ماندگاری چیزی حدود یک روز داره ولی حتی edp ورژن اصلی هم بشدت آبکی شده.

  • شیبانی

    (بهمن ۶, ۱۳۹۶ - ۱۱:۳۸ ق.ظ)

    کلا غیر از دلایل مطرح شده هم ممکنه باشه.
    بنده دوتا از عطرهای دی سی شده رو بدلایل علاقه بسیار زیاد و وجود نداشتن رایحه مشابه در عطرهای موجود، با هر قیمتی باید داشته باشم.
    یا مثلا زینو اگر دی سی بشه طرفداراش باهر قیمتی بازهم میخرند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جای خالی را با عدد مناسب پر کنید. زمان مورد نظر برای پاسخ گویی به اتمام رسید، لطفا کپچا جدید امتحان کنید.